دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 Reflection on a Hafez verse: "If the head can be placed on the ground of the beloved threshold, a shout of pride can be raised to the sky." تأملی در یک بیت حافظ: بر آستان جانان گر سر توان نهادن/ گلبانگ سربلندی بر آسمان توان زد 1 8 2644 10.22126/ltip.2022.2644 FA جمیله اخیانی دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Journal Article 2023 01 04 There is no doubt that Hafez's poem is a multi-layered and interpretable poem, and this issue causes the reader of the poem to seek a more meaning behind the appearance of words and sentences; But this subject sometimes immerses the reader in the virtual and semantic space of the poem so much that it makes him unaware of the poetic image that is placed in the appearance of the verse and deprives him of the pleasure of understanding the artistic image of poetry. This is quite tangible about this Hafiz verse: "If the head can be placed on the ground of the beloved threshold, a shout of pride can be raised to the sky". In this verse, because the meaning is almost certain and that is submission to the beloved and at the same time having a sense of pride and honor, the true meaning of the sentences and propositions presented in the verse is no longer considered how it is possible for someone while his head is on the ground he can shout at the same time. Scholars of Hafez's poetry, like readers, have been overwhelmed by the spiritual atmosphere of the verse and have not paid attention to this point. In the present article, while examining the background of the word "Golbang" in Khaghani's poem, we mean the verse of Hafez. According to the present study, this verse is a verse of praise that describes the drum that is playing in the court. شعر حافظ شعری چندلایه و قابل تفسیراست و همین نکته خوانندة شعر او را ترغیب می‌کند که در پس ظاهر الفاظ و جمله‌ها، معنایی فراتر را جست‌وجو کند؛ اما همین موضوع گاه چنان خواننده را در فضای مجازی و مقصود غایی شعر فرومی‌برد که او را از تصویر شاعرانه‌ای که در ظاهر بیت جای گرفته است، غافل می‌سازد و موجب محروم‌ شدن او از لذت درک تصویر هنری شعر می‌شود. این موضوع دربارة این بیت حافظ کاملاً ملموس است: بر آستان جانان گر سر توان نهادن گلبانگ سربلندی بر آسمان توان زد در این بیت چون معنا تقریباً مشخص و آن تسلیم ‌بودن در برابر معشوق و درعین‌حال داشتن احساس سربلندی و افتخار است، دیگر به‌معنای واقعی جمله‌ها و گزاره‌های ارائه‌شده در بیت توجه نمی‌شود که چگونه ممکن است کسی درحالی‌که سر بر زمین دارد، در همان حال فریاد رسا نیز سر دهد! پژوهندگان شعر حافظ نیز مانند خوانندگان، مغلوب فضای معنوی بیت شده و به این نکته توجه نکرده‌اند. در مقالة حاضر ضمن بررسی پیشینة واژه «گلبانگ» که به شعر خاقانی می‌رسد، به‌معنای بیت حافظ می‌پردازیم. بر اساس پژوهش حاضر، بیت مذکور بیتی مدحی است که کوسِ نوبت‌زننده در درگاه ممدوح را توصیف می‌کند.

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2644_ddf7477e427cd9df8a4228a02191db2e.pdf

دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 Analysis of the patterns of romantic relationships of female characters in Attar's Masnavis based on the Sternberg's triangular theory of love تحلیل الگوهای روابط عاشقانۀ شخصیت‌های زن در مثنوی‌های عطار بر اساس نظریۀ مثلث عشق استرنبرگ 9 26 2645 10.22126/ltip.2022.2645 FA جواد جلالی کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهر کرد، ایران ابراهیم ظاهری عبدوند استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهر کرد، ایران 0000-0003-3472-8318 Journal Article 2023 03 04 Female characters, whether in the position of lover or beloved in Attar's Masnavis, actively establish emotional relationships with men and their attitudes toward love effectively contribute to the formation of this relationship. This research aims to investigate these characters' knowing about love dimensions in Attar's Masnavis (Mantiq Al-Tair, Elahinameh, and Mosibatnameh) based on Sternberg's triangular theory of love using the documentary method and provides answer to these questions: Do the patterns of women's romantic relationships match Sternberg's point of view? To which dimensions of love have women paid more attention? and what has been the difference between women's attitude and men's to these issues? The results of this research show that the pattern of romantic relationships of women has been in agreement with Sternberg's point of view, but female characters in Attar's anecdotes have paid more attention to some dimensions and components of love due to cultural differences and mystical attitudes; such that in their views, the men in the position of the lover should prove their intimacy and commitment before addressing the passion dimension, and after that their passion expression can be accepted. The women themselves in the position of the lover always comply with all three dimensions of love, and, in general, guide men in lovemaking to attain the perfect and ideal love. شخصیت‌های زن چه در جایگاه عاشق و چه معشوق در مثنوی‌های عطار، به‌صورت فعالانه با مردان ارتباط عاطفی برقرار می‌کنند که نگرش آنان دربارۀ عشق، در شکل‌گیری این ارتباط نقش مؤثری دارد. هدف در این پژوهش نیز بررسی شناخت این شخصیت‌ها، از ابعاد عشق در مثنوی‌های عطار (منطق‌الطیر، الهی‌نامه و مصیبت‌نامه) بر اساس نظریۀ عشق استرنبرگ و با روش اسنادی است و به این پرسش‌ها پاسخ داده می‌شود که آیا الگوهای روابط عاشقانۀ زنان در حکایت‌های عطار، با ابعاد عشق از نظر استرنبرگ مطابقت دارد؟ زنان به کدام ابعاد عشق بیشتر توجه نشان داده‌اند و تفاوت نگاه آنان با مردان در این زمینه‌ها چه بوده است؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد، الگوی روابط عاشقانۀ زنان مطابق با دیدگاه استرنبرگ بوده است؛ اما به‌دلیل تفاوت‌های فرهنگی و نگرش‌های عرفانی، شخصیت‌های زن حکایت‌های عطار، به برخی از ابعاد و مؤلفه‌های عشق بیشتر توجه نشان داده‌اند؛ چنان‌که از نظر آنان، مردان در جایگاه عاشق، پیش از پرداختن به بعد شور و اشتیاق، باید صمیمیت و تعهد خود را اثبات کنند و پس از آن است که می‌توان اظهار شور و اشتیاق آنان را پذیرفت. خود زنان نیز در جایگاه عاشق، همواره هر سه بعد عشق را رعایت می‌کنند و در کل، در عشق_ ورزی راهنمای مردان برای دست‌یابی به عشق کامل و آرمانی هستند.

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2645_14e93c314847325d9f6df2c50a8be511.pdf

دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 The role of female elements in the life of Zoroaster based on the narration of Zoroaster nameh نقش عناصر مادینه در زندگی زرتشت بر اساس روایت زراتشت‌نامه 27 40 2446 10.22126/ltip.2022.2446 FA زهرا جمشیدی استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران 0000-0001-5411-5573 Journal Article 2022 04 26 Zarathustra's letter is one of the works of the seventh century AH that deals with the life of Zarathustra and the events before and after his birth. This poem refers to the conspiracies of Zarathustra's enemies to destroy him as a child and the role of his mother in protecting him. In this article, the author intends to study the role of feminine elements in the life of Zoroaster based on the text of the Zoroastrian letter through a descriptive-analytical method. With a little attention to these events, we find that in addition to the mother of Zarathustra, many female elements and animals also play a protective and protective role in the fate of Zarathustra. These include cattle, mares, wolves, ewes, and the role of water (crossing water and drowning in the Wa Daiti River). The active role of Zarathustra's mother and animals and female elements in Zarathustra's care and protection from dangers, in addition to the Zoroastrian system has been repeated in many other Zoroastrian works, which can be related to the symbolic meaning of these feminine forces with the meaning of blessing. Given that Indo-European tribes are patriarchal and patriarchal tribes, the role of female elements in the fate of Zoroaster, can be a remnant of the penetration of Iranians before the arrival of the Aryans in Iran, which have been evidenced by the history of patriarchal and female tribes. The active position of women in this system shows a deep and deep-rooted cultural belief that dates back to the millennia before the arrival of the Aryans in Iran. زراتشت‌نامه یکی از آثار قرن هفتم هجری است که به زندگی زرتشت و حوادث پیش و پس از تولد او می‌پردازد. در این منظومه، به توطئه‌های دشمنان زرتشت برای نابودی او در دوران کودکی و نقشی که مادرش در محافظت از وی دارد، اشاره می‌شود. نگارنده در این جستار بر آن است که با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی به مطالعۀ نقش عناصر مادینه در زندگی زرتشت بر اساس روایت زراتشت‌نامه بپردازد. با اندک توجهی به این رویدادها درمی‌یابیم که علاوه بر مادر زرتشت، بسیاری از عناصر و حیوانات مادینه نیز در سرنوشت او، نقش حمایت‌گر و محافظ دارند. از جملۀ این موارد می‌توان به ماده گاو، مادیان، ماده گرگ، میش و نقش آب (گذر از آب و غوطه خوردن در رود وهدائیتی) اشاره کرد. نقش فعال مادر زرتشت و حیوانات و عناصر مادینه در مراقبت و حفظ زرتشت از خطرات، علاوه بر منظومۀ زراتشت‌نامه در بسیاری دیگر از آثار زرتشتی نیز تکرار شده که این موضوع می‌تواند در ارتباط با مفهوم نمادین این نیروهای مادینه با مفهوم برکت باشد. با توجه به این‌که اقوام هند و اروپایی، اقوامی پدرتبار و مردسالار هستند، نقش عناصر مادینه در سرنوشت زرتشت، می‌تواند بازمانده و یادگاری از عقاید ایرانیان قبل از ورود آریاییان به ایران باشد که این اقوام به گواهی تاریخ، اقوامی مادرتبار و زن سرور بوده‌اند. جایگاه فعال زن در این منظومه، نشان از باور فرهنگی عمیق و ریشه‌داری است که به هزاره‌های قبل از ورود آریاییان به ایران بازمی‌گردد.

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2446_44f7a4eb6c4d727046a44a4806a73585.pdf

دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 Analytical reading of the chapters "The King and Brahmins" and "The Prince and His Companions" by Kalila and Demna based on symbols and meaning generation بازخوانی تحلیلی باب های «پادشاه و برهمنان» و «شاهزاده و یاران او» کلیله و دمنه بر مبنای رمزگان و تولید معنا 41 54 2442 10.22126/ltip.2022.2442 FA فاطمه حق پرست هفتخوانی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2022 09 29 Semiotics first started with Saussure, later Roland Barthes considered its knowledge only through linguistics. In the semiotic analysis of the story "Sarazin" by Balzac, Barthes introduced five codes: functional, enigmatic (hermeneutic), semantic, symbolic and referential codes. In his opinion, these codes lead to the production of meaning. One of the ancient texts that has received less attention from the point of view of Barth's cryptographers and semiotics is Kalila and Demna Nasrollah Monshi. In this research, we tried to select the last two chapters of Kalila and Demeneh, "The King and Brahmins" and "The Prince and His Companions" in order to find out how Barth's five ciphers were manifested in them. Let's examine the hermeneutic code and its relationship with the identity of the questioners and the content of the two chapters. Let's explore the relationship between cultural codes and the author's knowledge of his era, and also pay attention to the influence of rhetorical techniques and crafts in the production of meaning.We conclude with the investigations carried out in this research: Both chapters begin with enigmatic ciphers. With action codes, it is possible to fully understand the characters of the two stories. By specifying the identity of the questioner and the type of his question, the enigmatic cipher shows that the content of both chapters is about the king and the elements affecting the kingship. Due to the lateness of writing, two or multiple cultural codes are defined in two chapters. Also, rhetorical techniques and industries have greatly contributed to the construction of codes and then the production of meaning. نشانه‌شناسی ابتدا با سوسور معرفی شد و بعدها رولان بارت شناخت آن را تنها از راه زبان‌شناسی ممکن دانست. بارت در تحلیل نشانه‌شناسی و داستان «سارازین» اثر بالزاک، رمزگان پنج‌گانه را معرفی کرد: رمزگان کنشی، معمایی (هرمنوتیکی)، معنایی، نمادین و ارجاعی. از نظر او این کدها به تولید معنا می‌انجامد. یکی از متون کهن که از دیدگاه رمزگان بارت و نشانه‌شناسی کمتر به آن توجه شده، کلیله و دمنۀ نصرالله منشی است. در این پژوهش سعی شده به روش تحلیل کیفی و کمّی دو باب متأخّر از کلیله و دمنه، یعنی «پادشاه و برهمنان» و «شاهزاده و یاران او» انتخاب شود تا دریابیم رمزگان پنجگانة بارت در آن دو چگونه بروز و نمود یافته اند، رمزگان هرمنوتیکی و ارتباط آن را با هویت پرسشگران و درونمایۀ دو باب بررسی کنیم، ارتباط رمزگان فرهنگی و شناخت نویسنده از عصر او را مورد کاوش قرار دهیم و نیز به تأثیر فنون و صنایع بلاغی در تولید معنا توجه کنیم. با بررسی‌های صورت گرفته در این پژوهش نتیجه می‌گیریم هر دو باب با رمزگان معمایی آغاز می‌شود. با رمزگان کنشی می‌توان به شناخت کامل شخصیت‌های دو داستان رسید. رمزگان معمایی با مشخص کردن هویت پرسش‌گر و نیز نوع پرسش او نشان می‌دهد درونمایة هر دو باب دربارة پادشاه و عناصر مؤثر بر پادشاهی است. به‌دلیل تأخّرِ نگارش، رمزگان فرهنگی دو یا چندگانه ای در دو باب تعریف می‌شود. همچنین صنایع بلاغی‌ای چون اطناب، ایهام، اضافات، تشبیه و... به ساخت رمزگان و سپس تولید معنا کمک شایانی کرده‌اند.

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2442_45b0345967ce417cf6e6d2f45290cc6b.pdf

دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 The reasons for the development of satire in the Seljuk period دلایل توسعه‌ طنز در دوره‌ی سلجوقیان 55 97 2646 10.22126/ltip.2022.2646 FA قهرمان شیری استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران 0000-0002-4711-4713 Journal Article 2023 01 09 The development of all kinds of literary, linguistic, and fictional satires with intellectual, philosophical, social, and political topics is one of the characteristics of the Seljuk era. In this era, on the one hand, kings and Sufists tended to support the culture of the common people, and on the other hand, poets and writers, due to the growth of literacy in the society, improved their linguistic and literary art and created difficult works. Since the kings and common people had a simple mentality, poets used humor and poetic stories to communicate with them. In the meantime, all kinds of humor and satire, which were common demands of the kings and the masses of the people, as one of the types of fun and entertainment as well as a means of judgment about the era, attracted the attention of poets and kings. The other functions of satire in this period are: a tool to show the displeasure of poets with the inattention of rulers to their art, a tool for job competition between poets and also to show the realities of the times, criticism of mischief and discrimination, and also to take revenge on the creators of anarchy رشد انواع طنزهای ادبی، زبانی، داستانی با موضوعات فکری، فلسفی، اجتماعی و سیاسی از خصوصیات عصر سلجوقی است. در این عهد، از یک‌سو پادشاهان و اهل تصوف گرایش به جانب‌داری از فرهنگ عوام پیدا کردند و از سوی دیگر شاعران و نویسندگان، به‌دلیل رشد سواد جامعه به ارتقای زبانی و ادبی هنر خود پرداختند و آثار دشواری پدید آوردند. از آن جایی که پادشاهان و عامۀ مردم‌ ذهنیت ساده‌ای داشتند، شاعران از عنصر طنز و داستان‌های منظوم برای برقراری ارتباط با آنان استفاده کردند. در این میان انواع هزل و هجو نیز که از خواسته‌های مشترک شاهان و توده‌های مردم بود به‌عنوان یکی از انواع تفنن‌ها و تفریحات و نیز به‌عنوان یک وسیلۀ داوری دربارۀ دوران، توجه شاعران و شاهان را به خود جلب کرد. کارکردهای دیگر هجو و هزل در این دوره عبارت است از: ابزار نشان‌دادن ناخرسندی شاعران از بی‌توجهی حاکمان به هنر آن‌ها، وسیله‌ای برای رقابت شغلی بین شاعران و نیز نشان‌دادن واقعیت‌های روزگار، انتقاد از خساست‌ها و تبعیض‌ها و هم‌چنین انتقام‌گیری از پدید آورندگان نابه‌سامانی‌ها.

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2646_02bc0d1c767847a47e66c6d12e94e537.pdf

دانشگاه رازی پژوهشنامه متون ادبی دورۀ عراقی 2821-2371 3 4 2022 12 22 The influence of Khayyam philosophy on the creation of the character of the Greek Zorba تأثیر فلسفۀ خیامی بر تکوین شخصیت زوربای یونانی 99 116 2647 10.22126/ltip.2022.2647 FA مجید عزیزی‌هابیل دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران 0009-0003-2704-7925 Journal Article 2023 03 05 Khayyam Neyshabouri, one of the most famous poets in the field of Persian language, achieved a universal reputation, and his quatrains were translated into different languages. The high circulation of this work has caused many poets and writers worldwide to be influenced by his fascinating philosophy and particular ethics. One of the writers who were influenced by the thought of Khayyam is Greek Nikos Kazantzakis. Kazantzakis, in developing his novel; that is, "Greek Zorba" as much as the votes and Khayyam's ethics are affected as if the hero of his novel, the same is Khayyam Neyshaburi which has appeared in the old, worldly-wise and hedonism. After adjusting the Greek Zorba and Khayyam ethics and thinking based on the American comparative critique, it was concluded that their most important intellectual and personality traits are: thinking about death, worth knowing the moment, tent about leniency and happiness, praising dance, wine, and lover, fighting religious hypocrites, wonder and skepticism, and interference in the affairs of the creator, materialism, hate to humanity and... خیام نیشابوری یکی از پرآوازه‌ترین شاعران حوزۀ زبان فارسی است که به شهرتی عالمگیر دست یافت و رباعیاتش به زبان‌های مختلف ترجمه شد. شمارگان بالای انتشار این اثر، باعث شد که شاعران و نویسندگان بسیاری در اقصی‌نقاط جهان، از فلسفۀ لذت‌گرایانه و اخلاقیات خاص او تأثیرپذیر شوند. یکی از این نویسندگان که تحت ‌تأثیر فلسفۀ خیامی قرار گرفته، نیکوس کازانتزاکیس یونانی است. کازانتزاکیس در پروردن شخصیت رمان خود؛ یعنی زوربای یونانی، به‌‌ اندازه‌ای از فلسفه و اخلاقیات خیام تأثیر پذیرفته که گویی قهرمان رمان او، همان خیام نیشابوری است که در شمایل پیری جهاندیده و لذت‌گرا ظهور یافته است. پس از تطبیق اخلاقیات و تفکرات خیام و زوربای یونانی بر مبنای نقد تطبیقی آمریکایی، این نتیجه حاصل شد که مهم‌ترین اشتراکات فلسفی و شخصیتی آن دو از این قرار است: مرگ‌اندیشی، غنیمت‌شمردن دَم، سفارش به تساهل و خوش‌باشی، ستایش رقص و شراب و معشوق، ستیز با زهدفروشان ریاکار، حیرت و شکاکیّت، چند‌و‌چون در کار خالق هستی، مادّه‌گرایی، نفرت از نوع بشر و... .

https://motounadabi.razi.ac.ir/article_2647_ac02e67677530dd0869083ed7a8b09d5.pdf